Masada (Izrael) /istorija-geografija/
Masada
Naziv Masada potiče od hebrejske reči "mecuda" što znači tvrđava. Na ovom mestu u Izraelu na vrhu Judejske pustinje koja je inače kamena pustinja na jednom platou iznad Mrtvog mora nalaze se drevne palate i utvrđenja. Masada je postala poznata po bici koja je vođena 73. godine pre nove ere.
Geografski položaj i izgled
Litice na istočnoj strani Masade su 450 m visoke i spuštaju se ka Mrtvom moru dok su litice ka zapadu visoke 100 m. Prirodni prilazak vrhu litice je veoma težak, vrh platoa je ravan i romboidnog je oblika dimenzija aproksamativno 600 x 300 m.
Oko vrha platoa je bio podignut kazamatski bedem dugačak 1400 m i debeo 4 m sa mnogim kulama. Sama tvrđava je imala brojna skladišta cisterne za skupljanje kišnice, barke, palate i oružarnicu. Do utvrđenih kapija grada su vodila tri krivudava puta:
1. Zimski put sa Mrtvog mora
2. Put iz Jerusalima
3. Put Arava (put koji je dolazio sa juga, put iz Egipta)
2. Put iz Jerusalima
3. Put Arava (put koji je dolazio sa juga, put iz Egipta)
Istorija Masade
Istorija Masade počinje 66. god. pre nove ere na početku velikog sukoba između Jevreja i Rimljana. Grupa jevrejskih pobunjenika koji su se zvali Sikari su oteli Masadu iz rimskog garnizona gde je bio stacioniran; 70. god pre nove ere su im se pridružile i nove familije Sikara koje su bili proterane iz Jerusalima od strane drugih Jevreja koji su u njemu živeli pred njegovo uništenje.
Tokom opsade tog grada koji je predvodio rimski car Tit, naredne dve godine Sikari su koristili Masadu kao svoju bazu iz koje su vršili napade prepade i uznimeravali Rimljane i okolno jevrejsko stanovništvo.
72. god. pre nove ere rimski upravnik Judeje Lucije Flebije Silva pokrenuo je Rimsku petu legiju i opseo je Masadu. Posle više neuspešnih pokušaja da probiju gradske zidine, Rimljani su izgradili bedem oko grada a na zapadnoj strani su počeli sa izgradnjom prilazne rampe koristeći ogromnu količinu kamena i zemlje.
Rampa je završena na proleće 73. godine pre nove ere posle 2-3 meseca opsade što je Rimljanima konačno omogućilo da uz pomoć ovna probiju zidine tvrđave. Međutim, kada su ušli u tvrđavu Rimljani su ustanovili da je otprilike 1000 branilaca zapalilo sve zgrade osim skladišta sa hranom i da su nakon toga izvršili masovno samoubistvo kako bi izbegli sigurnu smrt od svojih neprijatelja.
Zbog toga što jevrejska religija ne dozvoljava samoubistvo pretpostavlja se da su se branioci međusobno ubijali do poslednjeg čoveka.
Rampa je završena na proleće 73. godine pre nove ere posle 2-3 meseca opsade što je Rimljanima konačno omogućilo da uz pomoć ovna probiju zidine tvrđave. Međutim, kada su ušli u tvrđavu Rimljani su ustanovili da je otprilike 1000 branilaca zapalilo sve zgrade osim skladišta sa hranom i da su nakon toga izvršili masovno samoubistvo kako bi izbegli sigurnu smrt od svojih neprijatelja.
Zbog toga što jevrejska religija ne dozvoljava samoubistvo pretpostavlja se da su se branioci međusobno ubijali do poslednjeg čoveka.
Lokacija Masade danas
Tačan položaj Masade je ustanovljen 1842. godine, dok su u periodu 1963-1965. na njemu obavljana obimna iskopavanja koje je predvodio izraelski arheolog Igal Jadin. Posetiocima tvrđave koji ne žele da se penju na nju krivudavim putem koji je obnovljen na istočnoj strani planine, na raspolaganju stoje dve žičare.
Rimska prilazna rampa još uvek postoji na zapadnoj strani i preko nje se može doći do tvrđave. Mnoge drvene građevine su restaurirane kao i zidne slike u dve Irodove palate; isto su rekunstruisane sinagoge i kuće jevrejskih pobunjenika. Danas se mogu videti ostaci rimskog zida visokog oko 1 m podignutog oko tvrđave kao i jedanaest rimskih kasarni.
Masada je 2001. uvrštena u svetsku baštinu od strane UNESCA.
Sinagoga koja je bila u skolpi, pronađene su deset zapovesti koje su bile u njoj
Kralj herod je sagradio kupatilo da bi pokazao pobedu nad Masadom i nazvao ga Masada kupatilom
1981. godine je snimljen i film MASADA
Hvala na pažnji!
Marko Fisher
Novi Sad, 2008.
Fakultet za sport i turizam – TIMS