• Poluostrvo Gibraltar spada među najznačajnije delove evropskog kontinenta

• Zbog izuzetnog strategijskog položaja, oduvek je bio od velike važnosti za brojne narode i civilizacije koje su ga posećivale ili okupirale tokom godina

• Teritorija je Velike Britanije od 1704. godine

• Uprkos brojnim opsadama i borbama, nepristupačna Gibraltarska stena, smeštena na jugu Pirinejskog poluostrva, odolevala je vekovima opravdavajući englesku izreku ’’Čvrst kao Gibraltarska stena’’

• Pored važne strategijske tačke predstavlja i pomorsku bazu, bezcarinsku luku, poznat finansijski centar a sve češće i omiljeno receptivno područje svetske turističke klijentele
 

TURISTIČKO-GEOGRAFSKI POLOŽAJ

 

• Gibraltar se nalazi na jugu Pirinejskog poluostrva, na obalama Gibraltarskog moreuza koji spaja Atlanski okean sa Mediteranskim morem i razdvaja Evropu od Afrike

• P=6.5 km², ’’Mesto gde se susreću kontinenti’’

• Najfrekventnija drumska saobraćajnica – A-7 (Kadiz-Malaga)

• Neizbežna luka mediteranskih i atlanskih krstarećih brodova; redovna trajekt linija sa Marokom; međunarodni letovi sa aerodroma ’’Gibraltar’’

• Povoljan turističko-geografski položaj; pripada Zapadnom mediteranskom pravcu: severna i zapadna Evropa-Azurna obala, Andaluzija, Balearska ostrva

 

PRIRODNE TURISTIČKE VREDNOSTI

• Osnova turističkog razvoja; karakter nesumnjive turističke atraktivnosti; utiče na razvoj različitih oblika turizma

• Kameni monolit, popularno nazvan Stena, izgrađen od krečnjaka sa najvišim vrhom Alameda (425.5 m), ispresecan brojnim pećinama i sistemom tunela

• Zapadna obala: grad Gibraltar i luka; Istočna obala: klifovi, naselja Katalan Bej i Sendi Bej, mediteranske plaže

• Tipična mediteranska klima

• Obale Gibraltara zapljuskuje Alboransko more; kupališna sezona: maj – novembar;

• Raznolika mediteranska flora i fauna; reliktni primerci netipični za Evropu upotpunjuju ambijentalne karakteristike poluostrva Gibraltar; Makao majmuni, najpopularniji gibraltarski stanovnici

• Radi zaštite i očuvanja prirodne sredine deo Stene proglašen je Gornjim prirodnim rezervatom

 

DRUŠTVENE KARAKTERISTIKE

 

• U pećinama Gibraltara pronađene su kosti lobanje Neandertalca

• U grčkoj mitologiji poznat je kao Kalpe, jedan od Herkulovih stubova

• Arapska vladavina od 711. do 1462. godine najduža je u istoriji Gibraltara

• Španska vladavina od 1462. do 1704. godine

• Britanci osvajaju Gibraltar 1704., a Utrehtskim sporazumom 1713. godine on i zvanično postaje britanska teritorija i jedna od najvažnijih i najbolje utvrđenih baza Kraljevske mornarice iz koje se mogao kontrolisati Mediteran

• Bezuspešno nastojanje Španije da zaposedne Gibraltar – Velika opsada (1779-1783)

• Gibraltar je danas kolonija sa ograničenom samoupravom a Španija i dalje polaže prava na povrat ove teritorije

 

KULTURNO-ISTORIJSKE TURISTIČKE VREDNOSTI

Gibraltar – mediteranska kulturno-istorijska riznica

• Arheološke turističke vrednosti su zastupljene; 140 do sada otkrivenih pećina; groto Sv. Majkla – turistički aktiviran; pećina Katedrala, Donja pećina Sv. Majkla

• Antički spomenik Herkulovi stubovi lociran na Evropskoj tački, najjužnijoj tački Gibraltara, svedoči legendi o ’’kraju Evrope’’

• Mavarski kompleks zamkova okružuje grad Gibraltar

• Sastoji se od ostataka zgrada, kapija, utvrđenja i zidina

• Najstariji graditeljski objekat na Gibraltaru (742. godina) i prvi mavarski zamak konstruisan na evropskom tlu

• Upadljiva konstrukcija; dominantan startegijski položaj

• Kompleksom dominira toranj Homedž

• Dvostruki Zamak-kula, tri kapije, Stari grad, La Barsina

• Izvrstan primer islamske arhitekture

• Katedrala Sv. Marije – centar katoličanstva na Gibraltaru

• Izgrađena je 1462. godine na mestu stare džamije

• Najveća vrednost katedrale – vitraži

• Jedan od retkih objekata koji nikada nije korišćen u vojne svrhe jeste Svetilište Gospe Evrope, patronese Gibraltara

• Nastala na mestu nekadašnje džamije 1462. godine; sadašnji izgled zadobila u XVI veku; drevnim spomenikom proglašena u XX veku

• Svetilište poseduje drvenu statuu Device i Isusa iz XV veka za koju se vezuju mnogobrojna čuda

• Ibrahimova džamija svedoči o dugogodišnjem prisustvu muslimana na Gibraltaru

• Poklon je Saudijsko arabijskog kralja Abdulazisa

• Kompleks raspolaže školom, bibliotekom i učionicom

• Tuneli velike opsade –  lavirint podzemnih tunela, verovatno najgenijalniji odbrambeni sistem koji je čovek ikad napravio

• Nastali su za vreme Velike opsade i Drugog svetskog rata

• Ukupna dužina tunela=42 km

• Nesavladive toparnice unutar Stene; putevi do baterija na nepristupačnim stenskim vrhovima

• Tuneli i baterije su danas turistički aktivirani i ponovo oživljeni instalacijom različitih izložbi

• Veliki broj tunela, galerija, hala i magacina preseca Stenu (Vindzor galerija, hala Sv. Đorđa, tunel Sveta Zemlja itd.), dok su baterije razbacane duž Stene, lako dostupne i uređene za posetioce

• O’ Harina baterija postavljena na vrhu visokom 300 m; masivan top dometa 25 km

• Baterija princeze Karoline sa Centrom Vojnog nasleđa Gibraltara; Memorijalna dvorana

• Izložba ’’Gibraltar, grad pod opsadom’’: tuneli, arsenal oružja, skupina zgrada sa grafitima iz XVIII veka

• Parsonova koliba  – jedna od najprominentnijih baterija na starim španskim fortifikacijskim zidinama

• Nelsonovo sidrište: izložba viktorijanskog topa

 

MANIFESTACIONE TURISTIČKE VREDNOSTI

• Komplementarne turističke vrednosti

• Manifestacije na Gibraltaru održavaju se jednom godišnje

• Nacionalni dan Gibraltara održava se 10. septembra od 1967. godine; ceremonija je jedinstven način iskazivanja gibraltarskog patriotizma i pripadnosti britanskoj naciji; danas ima unikatnu koncepciju

• Trafalgarski dan

• Religiozni festivaal ’’Tužna Gospa’’

• Iako zanimljivog karaktera, manifestacije se javljaju se u malom broju

 

MATERIJALNA BAZA RAZVOJA

 

• Pruža uvid u stanje kapaciteta osnovne ponude

• Gibraltar raspolaže solidnom materijalnom bazom; brojnost i varijetet objekata hotelijerstva i retsoraterstva

• 7 hotela

• 3 apartmanska naselja

• 1 hostel

 
PROMET TURISTA

• Gibraltar intenzivnije počinje sa razvojem turizma nakon Drugog svetskog rata

• Progresivan turistički trend

• Godine 1995. – 3 miliona turista

• Poslednjih desetak godina ima ujednačen turistički promet sa manjim oscilacijama

• Otprilike 50% svih turista boravi na Gibraltaru

 

OBLICI TURIZMA U GIBRALTARU

• Oblici turizma u Gibraltaru spadaju u masovne oblike turističkih kretanja

• Kupališni turizam: najrazvijeniji na poluostrvu; La Kaleta, Peščana i Istočna plaža

• Sportsko-rekreativni turizam: biciklizam, planinarenje, jahting, sportski ribolov i ronjenje

• Izletnički turizam: u konstantnom porastu; Gornji prirodni rezervat, Alameda bašte

• Kulturni turizam: zavidna kulturno-istorijska baština; pećine, Tuneli velike opsade, sakralni objekti

• Nautički turizam: obalski grad; modernizovana luka; mediteranska i prekookeanska krstarenja

• Kongresni turizam: u povoju; savremeni konferencijski kapaciteti

• Tranzitni turizam: duga tradicija; danas je zanemaren oblik

• Gibraltar, nekadašnja meta svetskih interesa, između Evrope, Afrike, Mediterana i Atlantika, danas je prostor do kog se lako i sve češće stiže

• Promenjivo značenje u vremenu i prostoru;

• Različite kulturno-istorijske vrednosti isprepletane i neraskidivo povezane

• Interesantno prirodno okruženje: visoki stenski vrhovi, mediteranske plaže

• Utočište savršeno za uživanje i odmor

• Reputacija poslovnog i finansijskog centra

• Idealna turistička destinacija za sve poštovaoce modernog životnog stila jer, uvek pun iznenađenja, Gibraltar čeka turiste

autor: Maja Ostojić, diplomski rad (Novi Sad, 2007. godina)