NOVI SAD   Click for Novi Sad, Serbia Forecast
PANS


PANSWEB.COM
 








  Početna arrow FOTOGRAFIJE arrow Lumbalni sindrom /medicina/
Lumbalni sindrom /medicina/ Štampaj E-mail
Vrednovanje korisnika: / 6
LošeNajbolje 
Poslao/la: / Written by Dr Slađana Kelić   
Tuesday, 20 October 2009
Lumbalni sindrom
 


Lumbalni bol doživi oko 80 % ljudi tokom svog života. Podjednako je čest kod osoba oba pola i ima osobinu da recidivira. U 85 % slučajeva uzrok bola je nepoznat i nakon kompletne dijagnostike.

Nespecifični lumbalni sindrom po dužini trajanja simptoma možemo podeliti na:
- akutni lumbalni bol (< 6 nedelja)
- subakutni lumbalni bol (6-12 nedelja)
- hronični lumbalni bol (> l2 nedelja)

Lumbalni sindrom po toku (težini) bolesti možemo podeliti na:
- nespecifični lumbalni bol (više od 95 %) - bol u krstima od donjih rebara do glutealne linije
- sindrom išijasa (ispod 5 %) - bol se širi najčešće duž jedne noge, što ukazuje na iritaciju/kompresiju nervnih korenova
- ozbiljna spinalna patologija (manje od 2 %)

Većina bolesnika sa akutnim lumbalnim bolom se može lečiti kod lekara opšte prakse. Bolesnika bi trebalo informisati o benignoj prirodi bolesti i njenoj dobroj prognozi. Bolest traje najčešće nekoliko dana do nekoliko nedelja (uglavnom tegobe prestaju za 6 nedelja). Recidivi su česti, ali se i tada očekuje pun oporavak.
Lečenje akutnog lumbalnog sindroma/išijasa se bazira na anamnezi i fizičkom pregledu. Laboratorijska i radiografska ispitivanja se rutinski ne savetuju ukoliko nema sumnje na neko ozbiljno oboljenje.

Za uspešno lečenje potrebno je pažljivo pregledati bolesnika i uzeti detaljnu anamnezu, adekvatno lečiti bol, dati savet da izbegava mirovanje, savetovati nastavak/ponovni početak uobičajenih aktivnosti (što je pre moguće), objasniti bolesniku dobru prognozu bolesti i pratiti bolesnika sa ciljem da se povrati aktivnost i osposobi za rad.

Faktori rizika za lumbalni bol su: podizanje tereta, savijanje i uvijanje trupa i izloženost vibracijama, sedeći stil žvota (zbog oslabljenog tonusa mišića podupirača kičmenog stuba).
Intenzivni trening povećava rizik od degenerativnih oboljenja diskusa.

Klinički pregled (anamneza i objektivni nalaz) služi za razdvajanje običnog lumbalnog sindroma (bola u krstima) od išijasa (bola duž noge zbog kompresije nervnih korenova) i drugih ozbiljnih oboljenja koja se  klinički mogu ispoljiti kao lumbalni bol.

Nespecifični, “obični”, mehanički lumbalni sindrom
Mehanički lumbalni sindrom čini 19 od 20 slučajeva naglo nastalog lumbalnog bola.
Jačina bola u krstima je od umerenog do vrlo jakog. Najčešće je izazvan običnom mehaničkom povredom ili njihovom kombinacijom: naprezanjem, istezanjem, rupturom mišićnih vlakana ili/i ligamenata, subluksacijom faset zglobova, lošom posturom (držanjem), značajnom razlikom u dužini ekstremiteta (>2 cm).
Trećina bolesnika se oporavi posle nedelju dana, a 90 % do 6 nedelja. Recidivi bolesti su česti.

Sindrom išijasa
Simptomi u nozi (bol, parestezije) upućuju na disfunkciju nervnih korenova. Najčešće je akutni išijas izazvan hernijacijom diskusa. Prognoza je dobra i operativno lečenje obično nije potrebno. Oko 50 % bolesnika se bar umereno oporavi za 6 nedelja, a 90 % za 90 dana. Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze i fizikalnog pregleda. Lumbalni bol se širi duž natkolenice (zadnja ili spoljašnja loža) ispod kolena u list ili/i u stopalo. Bol je jak, neprekidan, u vidu pečenja, sa utrnulošću noge, što otežava pokrete.
Najčešće se bol širi u jednu nogu i jači je od bola u lumbalnom delu. Bol se pojačava noću, posle dužeg stajanja, sedenja, kijanja, kašljanja i naprezanja.
Išijas se leči konzervativno, retko operativno.

Operativno lečenje
Apsolutna indikacija za operaciju:
- hitna rana operacija unutar 6 sati pri razvoju sindroma caude equine (sindrom nastaje samo kod 2 % diskus hernije)
- poremećaj sfinktera: urinarna retencija/inkontinencija ili analna inkontinencija
- perinealna anestezija
- parapareza
Relativne indikacije za operaciju:
- pareza i neizdrživi bol
- ako jak bol sa iradijacijom duž noge traje duže od 6 nedelja uz konzervativno lečenje treba razmotriti mogućnost hirurškog lečenja
- rezultati su najbolji ako se intervencija obavi u prva tri meseca od pojave simptoma

Ozbiljne bolesti kao uzrok lumbalnog bola
Pri prvom i svakom sledećem pregledu bolesnika sa lumbalnim bolom neophodna je detaljna anamneza (povrede, prethodne bolesti, upotreba kortikosteroida, prisustvo opštih simptoma: temperatura, gubitak u telesnoj težini, progresivno pogoršanje bola uprkos lečenju) da bi se rano prepoznali retki a ozbiljni uzroci lumbalnog bola.
Oni zahtevaju neodložnu dopunsku dijagnostiku (laboratorijsku, metode vizualizacije) i hitno upućivanje lekaru specijalisti radi pravovremenog lečenja.
Jedan od 200 bolesnika sa lumbalnim bolom spada u ovu grupu.
Oprez je potreban ukoliko se: lumbalni bol javi pre 20–te godine, prvi lumbalni bol posle 50-te godine (isključiti maligne bolesti), kod starijih od 70 godina (isključiti osteoporozu), postojanju  anamneze o malignom oboljenju (isključiti metastaze), kod traume-saobraćaj, pad s visine, itd. (isključiti pršljenske frakture), duže lečenje kortikosteroidima (isključiti osteoporotične frakture), inflamacijski bol-jači je pri mirovanju (isključiti spondilitis, sakroiliitis), kod povišene temperature tokom dužeg perioda (isključiti spondilitis), podatak o intravenskim narkoticima (isključiti AIDS).
 
 
Lečenje akutnog lumbalnog sindroma

Mirovanje i aktivnost
Mirovanje se ne savetuje bolesnicima sa običnim lumbalnim bolom (bez neuroloških poremećaja). Kod jakog bola ostajanje u postelji treba ograničiti na nekoliko dana da bi se izbegao negativni efekat mirovanja (atrofija mišića, prelazak bolesti u hroničnu).
Treba razumno koristiti leđa: izbegavati položaje koji pojačavaju bol, podizanje tereta, rotacionih pokreta, savijanja.
Opšti stavovi
- aplikacija leda na bolno mesto (onoliko često koliko je to potrebno) može smanjiti bol jer hladnoća ima analgetski i antiinflamacijski efekat
Medikamentno lečenje
- NSAIL (nesteroidni antiinflamatorni lekovi) su efikasni u simptomatskom lečenju nespecifičnog akutnog lumbalnog sindroma. Imaju analgetski i antiinflamacijski efekat. Dužina lečenja NSAIL je od nekoliko dana, najčešće, do 4 nedelje. Preporučuje se jedan NSAIL, a ne njihova kombinacija. Preporučuje se oralno lečenje. Nema dokaza o efikasnosti lokalne primene NSAIL kod akutnog lumbalnog bola. Pri odabiru leka voditi računa o gastrointestinalnim neželjenim reakcijama i alergiji.
- COX-2 inhibitori nisu efikasniji od tradicionalnih NSAIL. Koriste se uglavnom kod pacijenata koji imaju dokazano ulkusno krvavljenje, hroničnu primenu visokih doza kortikosteroida, antikoagulansa, dokumentovanu nepodno{ljivost tradicionalnih NSAIL.
- Paracetamol je efikasan u simptomatskom lečenju akutnog lumbalnog sindroma. Ima samo analgetski efekat. Gastrična podnošljivost paracetamola je značajno bolja. Preporučuje se redovna primena 1000 mg (2 tablete od 500 mg) na 6 sati.
- Kombinovani analgetici/kortikosteroidi/mišićni relaksansi
- Spinalna manipulacija koju obavlja stručno lice, može biti efikasna u podgrupi bolesnika (subluksacija faset zglobova) bez išijasa. Pre manipulacije se preporučuje obična radiografija kičme.
 
 
Lečenje subakutnog lumbalnog sindroma (trajanja 6-12 nedelja)

Malo je bolesnika čiji bol ne prolazi za 6 nedelja. Ako lumbalni bol a naročito išijas traju 6 nedelja i duže, ukoliko se bol i slabost pojačavaju uprkos terapiji potrebna je:
- reevaluacija dijagnoze - ponovo anamneza i klinički pregled da bi se isključile ozbiljne bolesti ili nespinalna stanja kao uzrok lumbalnog bola
- dodatna ispitivanja: laboratorijska, radiografska, EMNG, druge metode vizualizacije
- razmatranje potrebe za hirurškim lečenjem.
- neophodno je obaviti konsultacije specijalista različitih profila: neurohirurga ili ortopeda, neurologa, reumatologa i fizijatra
- multidisciplinarna konsultacija radi plana daljeg konzervativnog lečenja i intenzivne bio-psiho-socijalne rehabilitacije
Medikamentno lečenje
Intermitentna primena NSAIL ili paracetamola u skladu sa jačinom bola.
Fizikalna terapija
Program vežbi (fleksije, ekstenzije i jačanja) dovodi do klinički značajne redukcije bola i poboljšanja ukupnog stanja bolesnika. Preporučuju se dozirane, individualno prilagođene vežbe, usmerene ka podizanju mišićne snage i fizičke kondicije jer dovode do poboljšanja funkcionalnog kapaciteta i bržeg povratka na posao.
Kontraindikovani su brzi i neadekvatni pokreti (najčeše hiperekstenzija i torzija trupa) i neadekvatni, prinudni položaji i sve aktivnosti koje provociraju bol.


Lečenje hroničnog lumbalnog sindroma (trajanja > od 12 nedelja)
 
Što se tiče medikamentne i fizikalne terapije, važe iste preporuke kao za subakutni lumbalni sindrom, a mogu se konsultovati i lekari drugih specijalnosti. Mirovanje se ne preporučuje.
Medikamentna terapija NSAIL / analgeticima po potrebi. Fizikalnu terapiju primeniti intenzivno uz toplotne i analgetske elektroprocedure. Topla pakovanja, kriomasaža i ručna masaža se preporučuju kao priprema za kineziterapiju. Intenzivne i dugotrajne terapijske vežbe imaju jasno dokazane efekte na smanjenje bola i poboljšanje funkcionalnog kapaciteta. Preporučuju se vežbe za ekstenzore trupa, paravertebralnu i abdominalnu muskulaturu i mišiće stabilizatore lumbalne kičme. Ručna masaža je efikasna i dovodi do značajnog kliničkog poboljšanja.
Rehabilitacija i radna sposobnost
Rehabilitaciju čine sve aktivnosti kojima se smanjuje invalidnost zbog bolesti, oporavlja funkcijska i radna sposobnost. Odsustvo sa posla duže od 6 nedelja već stvara probleme za povratak na posao.
Intenzivna aktivna rehabilitacija se savetuje ako lumbalni bol traje 6 nedelja i duže. U slučaju privremene invalidnosti najbolje je sprovođenje u specijalizovanim centrima za rehabilitaciju. Naučene vežbe je neophodno raditi redovno kod kuće i uvrstiti ih u aktivnosti svakodnevnog života.
Teži slučajevi lumbalnog bola se najčešće leče hospitalno.
Edukacija bolesnika
Pravilno informisanje bolesnika o načinu nastanka bolesti i pravilna uputstva za lečenje i ponašanje u periodu posle rehabilitacije u kući i na radnom mestu značajno smanjuju recidive i akutizaciju hroničnog lumbalnog bola. Naročito je značajna edukacija o pravilnim zaštitnim položajima i pokretima pri sedenju, ustajanju iz ležećeg položaja i podizanju težih i glomaznih predmeta.
Hirurško lečenje hroničnog lumbalnog bola
Hirurško lečenje može dovesti do bržeg izlečenja i povratka na posao kada postoje dugotrajni spazmi sa antalgičnim položajem, dugotrajni hronični lumbalni bol i išijas koji se ne smiruju na konzervativnu terapiju. Rana rehabilitacija se preduzima neposredno posle hirurške intervencije. Intenzivni program vežbi treba početi 4-6 nedelja posle operacije.

Comments
Search RSS
Only registered users can write comments!

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 
< Prethodno / Previous   Sledeće / Next >


CONTENT

A closed mouth catches no flies.
 

TRANSLATE
EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish









.
 
SLUČAJNO ODABRANA PESMA
ABBA - CHIQUITITA /evergreen/
 
 
 
 
CHIQUITITA
 
~
 
Chiquitita, tell me what's wrong?
You're enchained by your own sorrow
In your eyes there is no hope for tomorrow
How I hate to see you like this
There is no way you can deny it
I can see that you're oh so sad, so quiet

Chiquitita, tell me the truth
I'm a shoulder you can cry on
Your best friend, I'm the one you must rely on
You were always sure of yourself
Now I see you've broken a feather
I hope we can patch it up together

Chiquitita, you and I know
How the heartaches come and they go and the scars they're leaving
You'll be dancing once again and the pain will end
You will have no time for grieving


Chiquitita, you and I cry
But the sun is still in the sky and shining above you
Let me hear you sing once more like you did before
Sing a new song, Chiquitita

Try once more like you did before
Sing a new song, Chiquitita


So the walls came tumbling down
And your love's a blown out candle
All is gone and it seems too hard to handle
Chiquitita, tell me the truth
There is no way you can deny it
I see that you're oh so sad, so quiet

Chiquitita, you and I know
How the heartaches come and they go and the scars they're leaving
You'll be dancing once again and the pain will end
You will have no time for grieving


Chiquitita, you and I cry
But the sun is still in the sky and shining above you
Let me hear you sing once more like you did before
Sing a new song, Chiquitita
Try once more like you did before
Sing a new song, Chiquitita


Try once more like you did before
Sing a new song, Chiquitita
 
~
 
Novcu treba zapovedati, a ne služiti.
 
poslovni adresar - PANS - poslovni oglasnik